Op 18 maart 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats in Zaanstad. Voor duizenden inwoners van Zaanstad die wonen op erfpachtgrond van de gemeente zijn deze verkiezingen van groot belang.
Veel leden van de Belangenvereniging Erfpacht Zaanstad (BEZ) ervaren al jarenlang de gevolgen van het erfpachtbeleid van de gemeente. Daarbij gaat het onder andere om:
- extreme stijgingen van erfpachtcanon
- hoge afkoopsommen
- onzekerheid bij verlenging van erfpachtcontracten
- waardedaling van woningen
- en in sommige gevallen aantoonbare financiële schade
Een aantal leden van BEZ heeft inmiddels zelfs juridische stappen tegen de gemeente Zaanstad gezet vanwege onrechtmatig handelen en schade door het erfpachtbeleid.
De gemeenteraad bepaalt samen met het college het erfpachtbeleid. Daarom is het belangrijk dat erfpachters bewust stemmen.
Wat wil BEZ veranderen?
De Belangenvereniging Erfpacht Zaanstad pleit voor:
- eerlijke en betaalbare erfpachtvoorwaarden
- transparantie in de berekening van canon en afkoop
- bescherming van woningbezitters tegen extreme stijgingen
- erkenning van schade door gemeentelijk beleid
- de mogelijkheid om erfpachtgrond tegen redelijke voorwaarden om te zetten naar volledig eigendom
Welke partijen zijn het meest ontvankelijk voor erfpachtproblemen?
Op basis van publieke standpunten, raadsdebatten en politieke initiatieven rondom erfpacht komt het volgende beeld naar voren en we sluiten daarna tot slot af, met een score kaart.
Partijen die het meest kritisch zijn op het huidige gemeentelijke beleid
📍 Democratisch Zaanstad (DZ)
Heeft in de gemeenteraad aandacht gevraagd voor erfpachtschade voor bewoners en kritiek geuit op het gemeentelijk beleid.
📍 POV – Partij voor Ouderen en Veiligheid
Lokale partij die zich sterk richt op belangen van inwoners en woningbezitters en vaak kritisch staat tegenover gemeentelijke lasten.
📍 Lokaal Zaans
Nieuwe lokale partij die zich profileert als belangenbehartiger van inwoners en kritisch staat tegenover gemeentelijk beleid.
Partijen die mogelijk openstaan voor verbetering van erfpachtbeleid
Deze partijen richten zich op betaalbaar wonen en bescherming van inwoners, maar hebben zich minder expliciet uitgesproken over erfpacht.
- SP
- CDA
- VVD
Partijen die waarschijnlijk minder prioriteit geven aan erfpachtproblematiek
Bij deze partijen ligt de politieke focus meer op andere thema’s zoals duurzaamheid, sociale woningbouw of landelijke politiek.
- GroenLinks–PvdA
- D66
- Partij voor de Dieren
- ChristenUnie
- DENK
- PVV
- Forum voor Democratie
Stem bewust als erfpachter
In Zaanstad wonen duizenden huishoudens op erfpachtgrond. Als deze groep zich laat horen bij de verkiezingen, kan dat een grote invloed hebben op het toekomstige beleid.
Door bewust te stemmen kunnen erfpachters bijdragen aan:
- eerlijker erfpachtbeleid
- betere bescherming van woningbezitters
- meer politieke aandacht voor de problemen van erfpachters
Tot slot een erfpacht scorekaart waar nog enkele nuances naar voren komen.
Erfpacht Scorekaart Zaanstad 2026
Hoe kijken politieke partijen naar erfpacht en woningbezit?
De Belangenvereniging Erfpacht Zaanstad (BEZ) heeft gekeken naar:
- eerdere moties en raadsvragen
- politieke uitspraken over erfpacht
- houding tegenover bewoners versus gemeentelijk grondbeleid
- algemene visie op woningbezit en grondpolitiek
Score:
🟢 sterk voor erfpachters
🟡 mogelijk open voor verbetering
🟠 neutraal / onduidelijk
🔴 waarschijnlijk behoud huidige systeem
🟢 Sterk voor erfpachters:
🟢 Democratisch Zaanstad (DZ)
Score: 9 / 10
- Heeft erfpacht expliciet op de politieke agenda gezet.
- Steunde moties om met gedupeerde erfpachters in gesprek te gaan.
- Zeer kritisch op gemeentelijk handelen rond erfpacht.
DZ stelde dat de gemeente moet stoppen met “strijden tegen haar eigen inwoners” rond erfpachtconflicten.
Interpretatie: Waarschijnlijk sterkste politieke bondgenoot voor erfpachters.
🟢 POV – Partij voor Ouderen en Veiligheid
Score: 8 / 10
- Heeft meerdere keren vragen gesteld over erfpachtproblemen.
- Pleitte voor overleg met gedupeerde erfpachters.
- Diende samen met DZ moties in over erfpachtproblematiek.
De partij uitte eerder kritiek op het gebrek aan communicatie van de gemeente met erfpachters.
Interpretatie: Lokale partij met sterke focus op inwonersbelangen.
🟡 Mogelijk gunstig voor erfpachters:
🟡 VVD
Score: 6 / 10
- Heeft raadsvragen gesteld over berekeningen van erfpacht.
- Traditioneel voorstander van woningbezit.
Interpretatie: Kan openstaan voor hervormingen, maar verdedigt vaak bestaand grondbeleid.
🟡 CDA
Score: 6 / 10
- Traditioneel sterk gericht op eigen woningbezit.
- Minder uitgesproken over erfpacht in Zaanstad.
Interpretatie: Mogelijk pragmatische houding.
🟡 SP
Score: 6 / 10
- Sterke focus op betaalbaar wonen.
- Kan kritisch zijn op hoge lasten voor bewoners.
Interpretatie: Mogelijk steun voor bescherming erfpachters.
🟠 Onzeker / beperkt profiel op erfpacht:
🟠 Lokaal Zaans
Score: 5 / 10
Nieuwe partij, nog weinig trackrecord.
🟠 PVV
Score: 5 / 10
Nationaal sterk op woningbezit, lokaal weinig erfpachtbeleid.
🟠 Forum voor Democratie
Score: 5 / 10
Ideologisch sterk voor eigendom, maar lokaal beleid onduidelijk.
🟠 ROSA
Score: 4 / 10
Progressieve lokale partij, nadruk op gemeentelijke regie.
🔴 Waarschijnlijk minder prioriteit voor erfpachters:
🔴 GroenLinks-PvdA
Score: 3 / 10
- Sterke rol van gemeente in woningmarkt.
- Minder focus op individuele grondrechten.
🔴 D66
Score: 4 / 10
- Progressieve woningpolitiek.
- Vaak onderdeel van bestuurlijke coalities.
🔴 Partij voor de Dieren
Score: 3 / 10
- Focus op duurzaamheid en natuur.
🔴 ChristenUnie
Score: 4 / 10
- Meer gericht op sociale thema’s.
🔴 DENK
Score: 4 / 10
- Focus op sociale gelijkheid en discriminatie.
Oproep aan alle erfpachters in Zaanstad
Informeer jezelf goed over de standpunten van de politieke partijen en stem op een partij die de belangen van erfpachters serieus neemt. Alleen samen kunnen wij zorgen dat de gemeenteraad het erfpachtbeleid eerlijker maakt.